الشيخ علي المشكيني

127

تفسير روان (فارسى)

زندگى آنان براى هدف موهومى و خيالى نيست . لَوْ أَرَدْنَا أَن نَتَّخِذَ لَهواً لَاتَّخَذْنَاهُ مِن لَدُنَّا إِن كُنَّا فَاعِلِينَ يعنى : اگر ما مىخواستيم كار لهو و بازيچه اتخاذ كنيم در مقابل كارهاى عاقلانه و حكيمانه و كريمانهء خويش ، بىترديد از جانب خود اتخاذ مىكرديم . يعنى لهو و لعبى به تناسب وجود و عظمت خود از مجردات و معنويات نه از ماديات پستى كه در دست آنهاست . آرى اگر ما انجام‌دهندهء چنين كارها بوديم حتماً به تناسب وجود و صفات خود اتخاذ مىكرديم . بنابراين دو جملهء شرطيه تأكيد يكديگرند . بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ « بل » براى اعراض از مطلب سابق است . يعنى ما هيچ‌گاه كار لهوى انجام نمىدهيم بلكه پيوسته حق را بر سر باطل به شدت مىكوبيم تا به مغز او مىرسد ، پس به ناگاه مىبينى كه به كلى هلاك و نابود شده است . بايد دانست كه مراد از حق ، هر امر ثابت و مسلّم ، و مراد از باطل ، هر امر موهومى به صورت ثابت است نظير آب و سراب و مانند عقايد صحيح و باورهاى دينى صالحان در مقابل عقايد موهومى كافران ، و مراد از حق در آيه ادلّه و براهين توحيد و اصول و فروع است در مقابل دعاوى و سفسطه‌هاى كفّار ، و خداوند به واسطهء منطق انبيا گفتار بىحقيقت معارضان را نابود مىكند . وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ يعنى : و اى مشركان ، گفتن ويل و واى و هلاكت و نابودى از آن شماست از ناحيهء آنچه خدا را بدان توصيف مىكنيد ، يعنى نسبت زن و فرزند و شريك به او مىدهيد . وَلَهُ مَن فِى السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ عِندَهُ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَلَا يَسْتَحْسِرُونَ « 19 » يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ « 20 » أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنشِرُونَ « 21 »